ปีนี้ต้องบอกว่า เป็นปีที่ผลผลิตลำไยออกสู่ตลาดมากกว่าปกติ เพราะสภาพอากาศเอื้ออำนวย มีน้ำเพียงพอ และปีก่อนราคาอยู่ในเกณฑ์ดี ทำให้เกษตรกรเอาใจใส่ผลผลิต ทำให้ปีนี้ผลผลิตเพิ่มมากขึ้น โดยคาดว่าจะมีผลผลิตสูงถึง 971,430 ตัน เพิ่มขึ้น 28.30% และในจำนวนนี้ เป็นผลผลิตลำไยภาคเหนือ 8 จังหวัด จำนวน 613,415 ตัน เพิ่มขึ้น 45.47% ที่สำคัญขณะนี้ ถือเป็นช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมาก หรือที่เรียกกันว่าช่วงพีค โดยล่าสุดได้ออกสู่ตลาดแล้ว ประมาณ 361,198 ตัน คิดเป็น 58.88% ของผลผลิตทั้งหมด

ขณะที่ความต้องการใช้ลำไย โดยเฉลี่ย 3 ปีย้อนหลัง (2557–2559) พบว่า มีความต้องการใช้บริโภคสดในประเทศน้อยมาก แค่ 4% ของผลผลิตทั้งหมด ส่วนใหญ่ส่งออกไปจำหน่ายต่างประเทศ ในรูปลำไยสดและแช่แข็ง 45.88% ลำไยอบแห้ง 46.87% และผลไม้กระป๋อง 1.2% ซึ่งจะเห็นได้ว่า ลำไยเกือบทั้งหมดต้องพึ่งพาตลาดต่างประเทศเป็นหลัก

โดยสาเหตุที่ทำให้ราคาลำไยตกต่ำก่อนหน้านี้ เนื่องจากประเทศอินโดนีเซียออกใบอนุญาตให้ผู้ประกอบการนำเข้าลำไยจากไทยช้า เพิ่งออกให้เมื่อปลายเดือนก.ค.2560 ซึ่งตามปกติจะออกให้แล้วเสร็จภายในเดือนมิ.ย.ของทุกปี ทำให้ผู้ประกอบการไทยเริ่มการส่งออกได้ช้า แต่ปัจจุบันสามารถส่งออกได้แล้ว อีกทั้งในช่วงต้นเดือนก.คง ผู้ประกอบการโรงอบแห้งลำไยส่วนใหญ่ยังไม่เปิดรับซื้อ เนื่องจากไม่มีคำสั่งซื้อจากจีน ทำให้มีการแข่งขันกันซื้อน้อยราย และการขาดแคลนแรงงานในการเก็บผลไม้และคัดบรรจุ 

ปัญหาที่เกิดขึ้นทั้งหมด นางนันทวัลย์ ศกุนตนาค อธิบดีกรมการค้าภายใน บอกว่า กรมฯ ได้มีการประเมินสถานการณ์ล่วงหน้า และได้เตรียมความพร้อมตามนโยบายที่ได้รับจากนางอภิรดี ตันตราภรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ไว้ทั้งหมดแล้ว โดยได้เตรียมแผนดำเนินการทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทั้งในช่วงที่ผลผลิตเริ่มออกสู่ตลาด และช่วงที่ออกสู่ตลาดมาก

โดยตลาดในประเทศ ช่วงก่อนผลผลิตออกสู่ตลาด ได้จัดทำสัญญาข้อตกลงระหว่างห้างสรรพสินค้าต่างๆ กับสถาบันเกษตรกร วิสาหกิจชุมชนจังหวัดลำพูน รวม 2,000 ตัน ตั้งแต่เดือนพ.ค.2560 รวมทั้งเตรียมการกระจายผลผลิตไปยังตลาดปลายทางในจังหวัดต่างๆ โดยผ่านช่องทางต่างๆ อาทิ ตลาดสด ตลาดต้องชม ห้างสรรพสินค้า หน่วยงานราชการ และประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการบริโภคผลไม้ 

จากนั้น ในช่วงที่ผลผลิตเริ่มออกสู่ตลาด ได้ดำเนินการเร่งระบายลำไยจากแหล่งผลิตจังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดลำพูน ไปยังตลาดปลายทางโดยเร็วนับตั้งแต่กลางเดือนก.ค.2560 ที่ผ่านมา โดยผ่านช่องทางต่างๆ ได้แก่ ตลาดเป้าหมาย รวมทั้งสิ้น 45 แห่ง ได้แก่ ตลาดต้องชม 35 แห่ง ปริมาณ 105 ตัน และตลาดสด 10 แห่ง ปริมาณ 30 ตัน รวมเป็น 135 ตัน

ขณะเดียวกัน ได้จัดรณรงค์การบริโภคผลไม้ไทย (ลำไย) เพื่อเป็นการกระตุ้นการบริโภคและช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกผลไม้ไทย อาทิ การจัดกิจกรรมการส่งเสริม ได้จัดงาน fruit festival ไปแล้ว 5 ครั้ง และจะจัดงานมหกรรมลำไย 108 เมนูลำไยไทย ณ ห้างเซ็นทรัลพลาซ่า เวสเกต นนทบุรี วันที่ 15–21 ส.ค. ห้างเซ็นทรัล ภูเก็ต วันที่ 17–23 ส.ค. และห้างเซ็นทรัลอุดรธานี วันที่ 15–21 ส.ค.

พร้อมกันนี้ ได้ประสานงานขอความร่วมมือกระทรวงมหาดไทยสั่งการให้จังหวัดปลายทางประสานอำเภอทุกอำเภอช่วยรับซื้อผลผลิตลำไยภาคเหนือ อย่างน้อยอำเภอละ 1 คันรถ (ประมาณ 3 ตัน) และมอบหมายให้สำนักงานพาณิชย์จังหวัดนั้นๆ เป็นผู้ประสานงานหลักในการรับคำสั่งซื้อและส่งมอบผลผลิตให้แต่ละอำเภอตามคำสั่งซื้อ ซึ่งได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 3 ส.ค.2560 และยังได้ประสานงานขอความร่วมมือกรมราชทัณฑ์ช่วยรับซื้อผลผลิตลำไยเพื่อเป็นอาหารว่างสำหรับนักโทษผู้ต้องหา อีกทั้งได้ประสานขอความร่วมมือ ปตท.ในต่างจังหวัด โดยเฉพาะภาคเหนือให้พื้นที่ให้เกษตรกรนำผลผลิตลำไยมาจำหน่ายโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

สำหรับตลาดต่างประเทศ ได้ให้สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) สอบถามถึงข้อมูลความต้องการ ช่องทางการตลาด แนวทางจัดกิจกรรมส่งเสริมเร่งด่วน รวมถึงอุปสรรคต่างๆ ของผลไม้ลำไย โดย สคต. จะร่วมกับห้างโมเดิร์นเทรด ซุปเปอร์มาร์เก็ตและผู้นำเข้า จัดกิจกรรมส่งเสริมการขายลำไยไทย โดยมีเป้าหมาย คือ จีน และประเทศเพื่อนบ้าน รวมทั้งประสานขอความร่วมมือสมาคม ผู้ประกอบการสมาชิกของกรมฯ ให้ช่วยส่งเสริมการบริโภคผลไม้ ใช้ผลไม้ลำไยเป็นของขวัญ ของชำร่วยที่ใช้แจกตามโอกาสต่าง ๆ อีกด้วย

ส่วนมาตรการอื่นๆ กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ได้จัดกระเช้าลำไยสวยงามมอบให้คณะรัฐมนตรีและแขก VIP ที่มาร่วมงาน Asean–India Expo & Forum รวมทั้งอยู่ระหว่างประสานการจัดคณะผู้บริหารระดับสูงเดินทางเยือนอินโดนีเซียเพื่อเจรจาเปิดตลาดลำไยเพิ่มเติมด้วย

“ขณะนี้ผลผลิตลำไยจังหวัดเชียงใหม่ได้ออกสู่ตลาดแล้วจำนวน 63,030 ตัน หรือคิดเป็น 47% และจังหวัดลำพูน ออกแล้วจำนวน 67,805 ตัน คิดเป็น 53% โดยผลจากมาตรการที่ดำเนินการทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้ทำให้ราคาหน้าสวนและจุดรับซื้อมีการปรับตัวสูงขึ้นจากเดิม และทำให้เกษตรกรขายผลผลิตได้ราคาดีขึ้น”นางนันทวัลย์กล่าว