กรมทรัพย์สินทางปัญญาหารือกับ 4 หน่วยงานด้านลิขสิทธิ์ของเกาหลีใต้ ยกระดับความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญา การรับมือความท้าทายจากเทคโนโลยี AI การแปลงทรัพย์สินทางปัญญาเป็นทุน การบริหารจัดการลิขสิทธิ์เพลงและการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ การปราบปรามละเมิดออนไลน์ มั่นใจช่วยยกระดับการบริหารจัดการและรับมือความท้าทายของไทยได้เพิ่มมากขึ้น
          ​
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมได้หารือทวิภาคีกับ 4 หน่วยงานหลักด้านลิขสิทธิ์แห่งสาธารณรัฐเกาหลี ได้แก่ กระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว (Ministry of Culture, Sports and Tourism: MCST) สำนักงานคณะกรรมการลิขสิทธิ์เกาหลี (Korea Copyright Commission: KCC) สำนักงานคุ้มครองลิขสิทธิ์เกาหลี (Korea Copyright Protection Agency: KCOPA) และองค์กรจัดเก็บด้านลิขสิทธิ์เพลง (Korea Music Copyright Association: KOMCA) เพื่อยกระดับความร่วมมือและแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติในประเด็นสำคัญ ทั้งการรับมือความท้าทายจากเทคโนโลยี AI การปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ข้ามชาติ การนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้เป็นหลักประกันทางการเงิน และการพัฒนาระบบบริหารจัดการสิทธิ์ ซึ่งเป็นไปตามนโยบายนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ที่ให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า บริการ และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ของไทย ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิ์และปกป้องผลประโยชน์ของผู้ประกอบการไทยท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและบริบทการค้าในยุคปัจจุบัน  
         
โดยผลการหารือกับกระทรวงวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยวแห่งสาธารณรัฐเกาหลี (MCST) ทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนนโยบายในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ โดยมุ่งเน้นการสร้างสมดุลทางกฎหมายระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรม AI และการคุ้มครองสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์ และยังได้แลกเปลี่ยนแนวทางการแปลงทรัพย์สินทางปัญญาเป็นทุน (IP Financing) โดยเฉพาะการผลักดันให้ผลงานลิขสิทธิ์สามารถนำมาใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันในการขอสินเชื่อจากธนาคาร แม้ปัจจุบันยังมีอุปสรรคเรื่องความมั่นใจในการประเมินมูลค่าและความเสี่ยงในการขายทอดตลาดหากเกิดหนี้เสีย โดยฝ่ายเกาหลีใต้ได้แบ่งปันประสบการณ์การทดลองโมเดลระดมทุนรูปแบบใหม่ เช่น การลงทุนแบบแบ่งสัดส่วนในลิขสิทธิ์เพลง (Music Royalty Fractional Investment) ซึ่งเป็นแนวทางที่กรมสามารถนำมาศึกษาเพื่อเพิ่มทางเลือกในการเข้าถึงแหล่งทุน และต่อยอดทรัพย์สินทางปัญญาให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจแก่ผู้สร้างสรรค์และผู้ประกอบการไทย
         


สำหรับการหารือกับคณะกรรมการลิขสิทธิ์เกาหลี (KCC) นำโดย Mr. Seogweon KANG ประธานสำนักงานคณะกรรมการลิขสิทธิ์เกาหลี ได้แลกเปลี่ยนแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงนโยบายในการสร้างสมดุลระหว่างผู้พัฒนา AI ที่ต้องการเข้าถึงข้อมูลเพื่อนำไปใช้ฝึกฝนโมเดล (Model Training) กับการคุ้มครองสิทธิ์ของเจ้าของลิขสิทธิ์ที่สร้างสรรค์ผลงาน ซึ่งไทยได้ริเริ่มให้มีการระบุการใช้ AI ในแบบฟอร์มแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์แล้ว ขณะที่เกาหลีใต้อยู่ระหว่างศึกษาและจัดหารือกับผู้เกี่ยวข้องในเรื่องข้อยกเว้นการใช้ผลงานอันมีลิขสิทธิ์โดยชอบธรรม (Fair Use) และการทำเหมืองข้อความและข้อมูล (Text and Data Mining: TDM) ให้มีความเหมาะสม โปร่งใส และไม่กระทบต่อสิทธิ์อันชอบธรรมของเจ้าลิขสิทธิ์ รวมถึงการจัดทำคู่มือเพื่อการใช้งานอันมีลิขสิทธิ์ด้วยความระมัดระวังและป้องกันข้อพิพาท ซึ่งข้อมูลและประสบการณ์จากเกาหลีใต้จะเป็นประโยชน์ต่อกรมในการนำมาศึกษาและพัฒนาแนวทางของไทยให้สามารถรองรับการใช้ AI ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิของผู้สร้างสรรค์ได้อย่างเหมาะสม
         
ส่วนการหารือกับองค์กรจัดเก็บด้านลิขสิทธิ์เพลง (KOMCA) ซึ่งเป็นองค์กรจัดเก็บรายสำคัญของเกาหลีใต้ที่มีส่วนแบ่งตลาดถึง 99% เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางการบริหารจัดการสิทธิ์ ทั้งรูปแบบการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์แบบเหมาจ่าย (Blanket Licensing) และตามการใช้งานจริง (Claim Basis Licensing) รวมถึงกระบวนการกระจายรายได้ให้กับเจ้าของสิทธิ์ โดยประเด็นสำคัญ คือ ปัจจุบัน KOMCA ไม่อนุญาตให้จดทะเบียนลิขสิทธิ์ผลงานเพลงที่สร้างขึ้นโดย AI 100% โดยผลงานที่จะจดทะเบียนได้จะต้องเป็นผลงานที่มนุษย์เป็นผู้สร้างสรรค์หลัก หรือมีสัดส่วนการสร้างสรรค์โดยมนุษย์มากกว่า 50% และไทยยังได้หารือถึงแนวทางแก้ปัญหาการถูกแอบอ้างสิทธิ์ในเพลงเก่าที่หมดอายุลิขสิทธิ์บนแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยฝ่ายเกาหลีใต้ได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การให้องค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ (CMO) ทำสัญญากับแพลตฟอร์มโดยตรงเพื่อสร้างข้อตกลงและกรอบการทำงานร่วมกัน ซึ่งจะช่วยให้มีช่องทางที่เป็นทางการและชัดเจนยิ่งขึ้นในการบริหารจัดการสิทธิ์ รวมถึงสามารถตรวจสอบและแก้ไขข้อพิพาทเมื่อเกิดกรณีการแอบอ้างผลงานที่หมดอายุไปแล้ว ตลอดจนกรณีเพลงกำพร้าที่ไม่สามารถระบุตัวเจ้าของสิทธิ์ได้ เพื่อให้เกิดการจ่ายเงินปันผลค่าลิขสิทธิ์ได้อย่างถูกต้องอีกด้วย
​         
ขณะที่การหารือกับสำนักงานคุ้มครองลิขสิทธิ์เกาหลี (KCOPA) นำโดย Mr. Sungchun YOON ประธานสำนักงานคุ้มครองลิขสิทธิ์เกาหลี ซึ่ง KCOPA มีอำนาจทางปกครองในการสั่งการให้ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (ISP) ลบเนื้อหาหรือบล็อกเว็บไซต์ละเมิดลิขสิทธิ์ได้โดยไม่ต้องรอคำสั่งศาล โดยมีการนำเทคโนโลยี AI และ Big Data มาใช้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อตรวจจับเว็บไซต์ละเมิดตลอด 24 ชั่วโมง โดยทั้งสองฝ่ายยังได้หารือแนวทางจัดการ Server เถื่อนข้ามชาติ ผ่านมาตรการบล็อกการเข้าถึง เพื่อตัดเส้นทางรายได้โฆษณา และจำกัดการค้นหาบน Search Engine รวมถึงความร่วมมือในการจัดการปัญหากล่องรับสัญญาณโทรทัศน์ (IPTV) ละเมิดลิขสิทธิ์ข้ามชาติ โดย KCOPA ยินดีร่วมมือกับไทย ในการสืบสวนผ่านศูนย์นิติวิทยาศาสตร์ดิจิทัล (Digital Forensic Center) ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถของไทยในการรับมือการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ข้ามชาติต่อไป
         
“กรมเชื่อมั่นว่าการยกระดับความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญากับหน่วยงานด้านลิขสิทธิ์ของเกาหลีใต้ในครั้งนี้ จะช่วยให้กรอบความร่วมมือของทั้งสองประเทศก้าวทันต่อโจทย์เศรษฐกิจและเทคโนโลยีในยุคใหม่ และเป็นก้าวสำคัญในการเตรียมความพร้อมของไทยเพื่อรับมือกับความท้าทายทางเทคโนโลยี AI ตลอดจนยกระดับการบริหารจัดการลิขสิทธิ์และเพิ่มประสิทธิภาพการปราบปรามการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ อันจะช่วยอำนวยความสะดวก สร้างความเชื่อมั่น และเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการของทั้งสองประเทศสามารถขยายการค้าและการลงทุนระหว่างกันได้อย่างมั่นคงในระยะยาว”นางอรมนกล่าว